Την ημέρα μνήμης της Αγίας Τσαρικής Οικογένειας Ρωμανώφ, τη νύχτα από 16 έως 17 Ιουλίου 2010, ο Πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας προεξήρχε της ολονύκτιας Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Ναό «επί του αίματος» στην Αικατρινούπολη συμπαρασταστούμενος από τον Αρχιεπίσκοπο Αικατερινούπολης και Βερχοτούργιε Βικέντιο και τον ιερό κλήρο της επαρχίας.

Μετά το πέρας της πανηγυρικής λειτουργίας ο Αρχιεπίσκοπος Βικέντιος καλωσόρισε τον Μητροπολίτη Ιλαρίωνα, συγχαίροντας αυτόν και τους πιστούς, οι οποίοι κατέκλυσαν τον Ιερό Ναό, με την μεγάλη εορτή της μνήμης της Αγίας Τσαρικής Οικογένειας Ρωμανώφ. Συγκεκριμένα τόνισε ότι: «Την ίδια νύχτα πριν από 92 χρόνια συνέβη η τραγωδία, εδώ χύθηκε το αίμα του τσάρου.  Τα μέλη της τσαρικής οικογένειας υπέστησαν φρικτό και μαρτυρικό θάνατο. Για την υπομονή τους, για τους κόπους τους, για την ισχυρή και ακλόνητη πίστη, την οποία είχαν σε όλη τους τη ζωή όλοι μαζί ως οικογένεια, ο Θεός τους αξίωσε να δεχθούν τα μαρτυρικά στεφάνια και να κληρονομήσουν τη Βασιλεία του Θεού. Και τώρα έχουμε τους στο πρόσωπό τους ευχέτες και προστάτες στον Θρόνο του Θεού, αισθανόμαστε τις προσευχές τους». Επίσης ο Σεβασμιώτατος κ. Βικέντιος ευχαρίστησε τον Μητροπολίτης Ιλαρίωνα για τις προσευχές του και για τους κόπους, τους οποίους κατέλαβε για να έλθει και να τελέσει αυτή την ευλογημένη νύχτα την Θεία Λειτουργία.

Εν συνεχεία ο Πρόεδρος του ΤΕΕΣ κήρυξε τον θείο λόγο, στον οποίο τόνισε το εξής:

«Με μεγάλη συγκίνηση σήμερα πέρασα το κατώφλι αυτού του Ιερού Ναού, ο οποίος ανεγέρθηκε πάνω στο αίμα στη θέση όπου ο τελευταίος Ρώσος αυτοκράτορας Νικόλαος του Αλεξάνδρου με ολόκληρη οικογένειά του άφησαν την τελευταία τους αναπνοή. Σήμερα είναι ένας μεγαλοπρεπής Ναός όπου ακούγονται οι ψαλμωδίες και χιλιάδες κόσμου προστρέχουν για να παρακολουθήσουν τη μεγάλη εκκλησιαστική πανήγυρη.  Σαν το δεύτερο Πάσχα, μέσα στη νύχτα τελείται η Λειτουργία μέσα στις κόκκινες στολές, δηλαδή πασχαλινές και ταυτόχρονα μαρτυρικές προς τη μνήμη εκείνων των ανθρώπων, οι οποίοι δολοφονήθηκαν εδώ κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες και εντελώς διαφορετικό περιβάλλον.

Σε αυτό τον τόπο υπήρχε ένα σπίτι, όπου ανάμεσά στα άλλα ήταν κι ένα μικρό δωματάκι μερικών μόλις τετραγωνικών μέτρων, μέσα στο οποίο έφεραν τους δεσμώτες τσάρο και την οικογένειά του, συνολικά 11 άτομα, οι οποίοι ακατάκριτοι εκτελέσθηκαν από τους ισάριθμους δημίους για να γίνουν ευχέτες και προστάτες μας για ολόκληρη τη γή μας. Ο αυτοκράτορας Νικόλαος του Αλεξάνδρου εκτελέσθηκε διότι ήταν τσάρος. Θα μπορούσαν να του προβάλουν κατηγορίες σε περίπτωση εάν θα συνερχόταν το δικαστήριο. Και όμως δεν συνήλθε το δικαστήριο, ούτε πραγματοποιήθηκε η ανάκριση και ούτε προβλήθηκαν κατηγορίες. Στο διάστημα των 70 ετών μετά τον θάνατό του, εξακολουθείτο να εξευτελίζεται και να κακολογείται με κάθε τρόπο. Και μόλις την εποχή μας άρχισε η επαναφορά του αγίου αυτού ονόματος στη ζωή μας και μαζί του και τον ονομάτων όσων μαρτύρησε μαζί την ίδια νύχτα στον ίδιο τόπο. Και εάν ακόμα το δικαστήριο θα προέβαλε τις κατηγορίες στον ίδιο τον τσάρο, ποιες άραγε θα μπορούσαν να είναι οι κατηγορίες εναντίον του 13χρονου υιού του; Ποιες άραγε να ήταν η κατηγορία εναντίον των θυγατέρων και των υπηρετών του; Καμία. Και για το λόγο αυτό δεν δικαιολογούνται και ποτέ δεν θα δικαιολογηθούν εκείνοι οι άνθρωποι, οι οποίοι τους καταδίκασαν παράνομα. Είναι αδύνατο να μιλάμε για καμία δικαστική πράξη σε αυτή την περίπτωση και μόνο για την παρανομία και το έγκλημα. Για ένα τεράστιο έγκλημα, το οποίο πραγματοποιήθηκε στον τόπο αυτό, και το οποίο ο Θεός μετέβαλε προς τη δόξα της Εκκλησίας του Χριστού. Ο τσάρος Νικόλαος του Αλεξάνδρου και η οικογένειά του δεν απλά εκτελέστηκαν, αλλά τα λείψανά τους καταστράφηκαν με ένα θηριώδη τρόπο για να σβήσουν τη μνήμη τους από το πρόσωπο της γης. Και στη συνέχεια κατά τη διάρκεια των δεκαετιών της άθεης εξουσίας καταβλήθηκαν προσπάθειες να εξαλειφθεί η μνήμη της Αγίας τσαρικής οικογένειας από τις καρδιές των ανθρώπων», είπε χαρακτηριστικά ο Μητροπολίτης Ιλαρίωνας.

Ακόμα ο Σεβασμιώτατος Πρόεδρος αναφέρθηκε στη δική του εμπειρία από τις αρχές της δεκαετίας ΄80, όταν παρακολούθησε μια δοξολογία στην Αγία Τσαρική Οικογένεια των Ρωμανώφ, η οποία τελέσθηκε σε ένα διαμέρισμα την ίδια νύχτα, διότι ήταν αδύνατο να τελεσθεί σε κανένα Ναό. Όλες οι αναφορές στην τσαρική οικογένεια στα σοβιετικά χρόνια ήταν απαγορευμένες και ακόμα επικίνδυνες. Όμως η μνήμη των αγίων αυτών ήταν ολοζώντανη καθ΄όλη τη διάρκεια της σοβιετικής εποχής.

Σύμφωνα με τον κ. Ιλαρίωνα αυτός ο περικαλλής και μεγαλοπρεπής Ναός θυμίζει σήμερα για την Αγία Τσαρική Οικογένεια, για τους αξιοθαύμαστους ανθρώπους, των οποίων η ζωή ήταν όλο διακονία του Θεού και της πατρίδας. Ήταν πρόθυμοι να πεθάνουν για την πατρίδα, για το λαό τους, πράγμα, το οποίο και συνέβη σε αυτό τον τόπο αργότερα. Οι μορφές του Τσάρου, της Τσαρίνας, των Μεγάλων Δουκισσών και του διαδόχου μας προβάλουν παράδειγμα της χριστιανικής οικογένειας. Ήταν αφοσιωμένοι: ο άνδρας στη γυναίκα, η γυναίκα στον άνδρα, οι γονείς στα παιδιά και τα παιδιά στους γονείς. Πως μας λείπουν αυτές οι οικογένειες σήμερα, πόσο σπάνιες είναι οι οικογένειες, τις οποίες ενώνει μια πίστη, μια αγάπη και ένα πνεύμα. Προέβαλαν το παράδειγμα της άκρας ταπείνωσης διότι μετά τη μεγάλη δόξα, με την οποία έζησαν, βρέθηκαν σε μεγάλο εξευτελισμό και με την υπομονή και την ταπείνωση σαν τον Χριστό ανέρχοντο στο Γολγοθά για να υποστούν μαρτυρικό θάνατο.

Σύμφωνα με τον Ιεράρχη αυτή η ιστορία είναι μια από τις πιο φοβερές και επαίσχυντες και ταυτόχρονα ένδοξες σελίδας της ρωσικής ιστορίας. Είναι φοβερή και επαίσχυντη λόγω του φοβερού εγκλήματος και παρανομίας, και είναι ένδοξη λόγω της αναδείξεως των μεγάλων μαρτύρων και μεσιτών για την πατρίδα μας. Επίσης ο κ. Ιλαρίωνας εξήρε τον οικείο Ποιμενάρχη κ. Βικέντιο για το ιεραποστολικό έργο, ευχόμενος τη βοήθεια από τον Θεό στους αριχερατικούς του αγώνες για πολλά έτη.